Şöyle bir hayal edin: Kuzey İrlanda’dasınız, yüzünüze Atlantik’in tuzlu ve sert rüzgarı çarpıyor. Karşınızda ise doğanın ortasına sanki bir cetvelle çizilip yerleştirilmiş gibi duran, yan yana dizilmiş binlerce simetrik altıgen taş sütun var. Durağımız görenin aklını başından alan o efsanevi coğrafya: Devler Kaldırımı (Giant’s Causeway).
Sıradaki efsanemizde sizi hem mitolojinin eğlenceli dünyasına hem de gezegenimizin milyonlarca yıllık derin tarihine doğru keyifli bir yolculuğa çıkarıyorum. Bakalım devlerin atışması mı ilginizi çekecek, yoksa yer kabuğunun mucizesi mi?
Devler Kaldırımı Nerede?
Bu benzersiz doğa harikası, Kuzey İrlanda’nın en kuzey ucunda, Antrim kıyı şeridinde yer alıyor. Atlantik’in sert rüzgarlarını ve dev dalgalarını karşılayan bu alan, Bushmills kasabasına oldukça yakın. UNESCO’nun koruması altında olan bölge, her yıl bu büyüleyici manzarayı kendi gözleriyle görmek isteyen yüz binlerce seyahatseveri misafir ediyor.
Devler Kaldırımı’na Nasıl Gidilir ve Ne Zaman Gidilmeli?
Eğer aklınızın bir köşesinde bu büyüleyici coğrafyayı ziyaret etme fikri varsa, en pratik kalkış noktanız kesinlikle Kuzey İrlanda’nın başkenti Belfast olmalı. Belfast’tan yola çıktığınızda önünüzde iki harika seçenek var. İlk seçeneğiniz bir araç kiralama ki bence yolun tadı en çok böyle çıkar. Antrim Sahil Yolu üzerinden okyanusu sağınıza alıp kıvrıla kıvrıla süreceğiniz bir buçuk saatlik yolculuk, sırf manzaraları için bile değer. İkinci seçenek ise Belfast merkezden kalkan günübirlik otobüs turlarına katılmak. Eğer seyahat rotanızı Dublin üzerinden çizdiyseniz oradan da tur bulabilirsiniz ama yolun yaklaşık 3 saat süreceğini aklınızda tutmanızda fayda var.
Bölgenin zamanlamasına gelince… İrlanda’nın meşhur ve kaprisli havasını bilmeyen yoktur; bir an güneş açarken beş dakika sonra kendinizi sağanak altında bulabilirsiniz. Bu yüzden Devler Kaldırımı’nı gezmek için en ideal zaman, havaların biraz daha yumuşadığı ve günlerin uzun olduğu Mayıs-Eylül arası dönemdir. Özellikle yaz sonuna doğru giderseniz hem doğanın yeşil tonları tavan yapar hem de yazın zirve yapan turist kalabalığı biraz olsun çekilmeye başlar. Tabii İrlanda usulü bir gezi için yanınıza mutlaka rüzgar geçirmeyen bir mont ve kaymayan sağlam bir yürüyüş ayakkabısı almayı unutmayın. Küçük bir tüyo: Taşların üzerine ya sabahın ilk ışıklarında ya da gün batımına doğru çıkın. Okyanusun üzerindeki sisle altın sarısı ışık altıgen taşların üstüne vurduğunda, gerçekten bir efsanenin içindeymiş gibi hissedeceksiniz.
Bölgenin ne zaman ziyarete açık olduğu, ziyaret ücretleri gibi bilgileri buradan öğrenebilirsiniz.
Dev Savaşları
İrlanda halk masallarına bakılırsa, bir zamanlar bu topraklarda Finn McCool adında iri kıyım, namlı bir dev hüküm sürerdi. Finn’in kendi halinde bir düzeni vardı ancak denizlerin ötesindeki komşusu, İskoçya’da ikamet eden Benandonner isimli dev yüzünden huzuru bir türlü kalmıyordu. Benandonner her fırsatta Finn’e sataşır, ona meydan okurdu. En sonunda Finn’in sabrı taştı ve hesap kapatma vakti geldi diyerek kıyıdan kopardığı devasa kayaları okyanusa fırlatmaya başladı. Amacı, denizin üzerine İskoçya’ya kadar sürecek sağlam bir geçit inşa etmekti.
Yolu tamamlayıp İskoçya tarafına adımı atar atmaz Finn’in neşesi kaçtı. Çünkü Benandonner, Finn’in hayal ettiğinden çok daha devasa, resmen dağ gibi bir rakipti. Yaptığı hatayı anlayan Finn, Benandonner kendisini fark etmeden gerisin geri İrlanda’ya kaçtı. Evinde korkuyla ne yapacağını düşünürken imdadına pratik zekasıyla tanınan eşi Oonagh yetişti. Oonagh hemen devasa bir beşik hazırladı, Finn’e bebek kıyafetleri giydirip beşiğe yatırdı.
Çok geçmeden, Finn’i takip eden Benandonner büyük büyük adımlarla eve ulaştı. Kapıyı kırıp içeri girdiğinde gürlemeye hazırlanıyordu ki gözü beşikteki devasa bebeğe takıldı. Benandonner’ın rengi bir anda attı. Kendi kendine, “Düşmanımın bebeği bile benim kadar büyükse, kendisini düşünmek dahi istemiyorum!” deyip büyük bir paniğe kapıldı. Arkasını dönüp var gücüyle İskoçya’ya doğru kaçmaya başladı. Kaçarken de Finn peşinden gelip onu yakalayamasın diye denizin üzerindeki o taş yolu ardında darmadağın ederek yıktı. Bugün kıyıda gördüğümüz o düzenli sütunlar, işte o paniğin ve kaçışın hatıraları.
Efsaneleri Bir Kenara Bırakırsak
Peki devlerin bu eğlenceli çekişmesini bir kenara bırakırsak, bilim insanları bu manzara karşısında ne söylüyor? Dürüst olalım, bilimsel gerçekler bir devin bebek kılığına girmesi kadar komik olmayabilir ama en az onun kadar büyüleyici.
Jeolojik araştırmalara göre Devler Kaldırımı, yaklaşık 60 milyon yıl önce gerçekleşen şiddetli volkanik patlamaların bir eseri. Yer kabuğundan fışkıran erimiş bazalt lavları, bölge genelinde devasa bir plato oluşturacak şekilde yayılmış. Zamanla bu dev lav kütlesi soğumaya başladığında büzüşmüş ve yüzeyde matematiksel bir düzenle çatlaklar oluşmuş. Tıpkı sıcakta kuruyan çamurun dikey hatlar halinde çatlaması gibi, soğuyan lavlar da aşağıya doğru kusursuz hatlarla bölünmüş. Soğuma süreci o kadar dengeli ilerlemiş ki ortaya çoğunluğu altıgen şekilli olan 40 bini aşkın sütun çıkmış.
Kısacası, doğa burada milyonlarca yıl önce kendi geometrisini konuşturmuş. İsterseniz zeki bir kadının kocasını kurtarma planına inanın veya dünyamızın sabırlı jeolojik geçmişine… Yolunuz günün birinde Kuzey İrlanda’ya düşerse, bu efsanevi taşların üzerinde durup rüzgarın sesini dinlemeyi ihmal etmeyin. Bir sonraki ay, bambaşka bir efsaneyle yine burada buluşmak üzere!
