Tarihin en güzel tarafı şudur: Bazen bir taşın gölgesinde, bazen bir mağaranın serinliğinde sizi yüzyıllar öncesine götürür. Yedi Uyuyanlar Mağarası da böyle bir yer. Efes Antik Kenti’nin kalabalığından biraz uzaklaşıp Panayır Dağı eteklerine doğru yürüdüğünüzde karşınıza çıkan bu mağara, inancın, zamanın ve insan hafızasının iç içe geçtiği bir efsane mekanı.
Belki Efes’i gezerken Celsus Kütüphanesi’ne, antik tiyatroya hayran kalırsınız. Ama Yedi Uyurlar Mağarası bambaşka bir his verir. Daha sessizdir, daha içe dönüktür. Sanki yüksek sesle konuşmaya bile çekinirsiniz. Burası, hem İslamiyet’te Ashab-ı Kehf olarak anlatılan hem de Hristiyanlıkta Seven Sleepers adıyla bilinen kıssanın geçtiği yerlerden biri olarak kabul edilir. Yani tek bir kültürün değil, farklı inançların ortak hafızasında yaşayan bir hikayenin mekanıdır.
Yedi Uyurlar Mağarası Nerede?
Mağara, İzmir’in Selçuk ilçesi sınırlarında yer alıyor. Efes Antik Kenti’ne oldukça yakın bir konumda ve kısa bir yolculukla ulaşabiliyorsunuz. Antik dönemde buranın önemli bir dini merkez olduğuna dair bulgular da bulunuyor. Çevredeki mezar yapıları ve kalıntılar, buranın yüzyıllar boyunca kutsal kabul edildiğini gösteriyor.
Ziyaret ettiğinizde öyle büyük gösterişli bir yapı beklemeyin. Burası sade bir alan. Taş duvarlar, doğal oyuklar ve çevresinde tarih boyunca inşa edilmiş küçük yapılar. Ama belki de efsaneler zaten en çok sade yerlerde etkileyicidir.
Bir Gecede İki Yüz Yıl
En bilinen anlatı, Roma İmparatoru Decius dönemine uzanır. MS 250 yılı civarında geçtiği söylenir. O dönemde imparatorun tanrı olarak kabul edilmesi istenir. Yedi genç ise buna karşı çıkar. İnançlarından vazgeçmeyi reddederler.
Kaynaklara göre isimleri değişir. Hristiyan anlatılarında Malta, Malchus, Martinianus, Dionysius, Yohannes, Serapion ve Konstantinus olarak geçer. İslam geleneğinde ise Debernuş, Mesliha, Kafeştateyyuş, Sazınuş, Mekselina, Mermuş, Yemliha ve sadık köpekleri Kıtmir’den söz edilir.
Ölüm tehdidi karşısında mağaraya sığınırlar. İmparator, mağaranın girişinin kapatılmasını emreder. Ve orada, karanlığın içinde derin bir uykuya dalarlar.
Uyandıklarında yalnızca bir gece geçtiğini düşünürler. Açlık bastırınca aralarından biri kente iner. Bir fırından ekmek almak ister. Eski parayı uzattığında şaşkın bakışlarla karşılaşır. Çünkü artık Decius dönemi bitmiştir. Aradan yaklaşık iki yüz yıl geçmiştir ve imparatorlukta II. Theodosius hüküm sürmektedir. Hristiyanlık artık yasak değil, yaygın bir inançtır.
Genç gerçeği öğrenip mağaraya döndüğünde büyük bir şaşkınlık yaşanır. Efsaneye göre gençler yeniden uykuya dalar ve bir daha uyanmazlar. Bir gecelik uyku, iki asra dönüşür. İnanç ise zamandan güçlü çıkar.
Dakyanus’un Kibri
Bir başka anlatı ise daha farklı bir yerden başlar. Bu kez merkezde Dakyanus adlı bir oduncu vardır. Yoksul ama iyi kalpli bir adamdır. Günlerden bir gün yerde yazılı bir taş bulur. Taşı kasabaya götürür ve okutmak ister. Taşı okuyan kişi, onun çıktığı yerde üç küp altın bulunduğunu söyler. Oduncu önce inanmaz. Ama merakı ağır basar ve ertesi gün kazmaya başlar.
Gerçekten de bir mahzende üç küp altın bulur. Altınları yavaş yavaş taşır. Zengin olur. Fakat bu zenginlik onu başta değiştirmez. Fakirlere yardım eder, hayır işler. Halk onu sever. O sırada kral ölür ve yeni kralı halk seçecektir. İyilikleriyle bilinen Dakyanus tahta çıkar. Ancak güç insana ağır gelir. Zamanla kibirlenir. Ünü arttıkça kendini farklı görmeye başlar ve tanrılığını ilan etmeye kalkar ve kararından vazgeçmez.
Vezirlerinden altısı buna karşı çıkar. “Bizim bir Tanrımız var” derler. Öfkeye kapılan kral onları kovar. Onlar da şehirden kaçarak bir mağaraya sığınır. Yanlarına bir çoban ve köpeği de katılır. Ve orada derin bir uykuya dalarlar.
Bu efsanenin daha ayrıntılı haline buradan ulaşabilirsiniz.
Bugün mağarayı ziyaret ettiğinizde büyük bir sessizlikle karşılaşırsınız. Rüzgarın sesi, taşların gölgesi ve uzaktan gelen Efes kalabalığının uğultusu… Hepsi bir araya geldiğinde insan ister istemez düşünür: Gerçekten uyudular mı? Yoksa bu, inancın ve halk hayal gücünün zamana bıraktığı bir armağan mı?
Belki de önemli olan cevap değil, hikayenin kendisidir çünkü Yedi Uyurlar efsanesi, yüzyıllardır anlatılmaya devam ediyor. Siz de Efes’e yolunuzu düşürdüğünüzde yalnızca antik kenti değil, bu mağarayı da rotanıza ekleyin.
Ev avantajlı uçak bileti seçeneklerini inceleyin ve bir sonraki seyahatinizi planlamaya başlayın!
